Inauteri tradizionalak

Nafarroako memoriarekin bat egiten duten ospakizunak

Hemen, negua oraindik mendi, ke eta bide hezeen artean bizi den lekuan, Nafarroako inauteri tradizionalek azaltzen zaila den indarrari eusten diote. Zintzarrien hotsak haranak zeharkatzen ditu, maskarek kaleak eraldatzen dituzte eta kondaira zaharretatik sortutako pertsonaiek oso presente jarraitzen duen memoria itzultzen diete herriei.

Hiriko inauterietatik urrun, ospakizun horiek lotura sakona dute naturarekin, urteko zikloekin eta landa nortasunarekin. Larru, lasto, su eta musika artean, herri bakoitzak bere erritoa interpretatzen du, mendeetan zehar bizirik iraun duen herentzia transmitituz.

Zein dira Nafarroako Inauteri Tradizional ospetsuenak?

Nafarroako landa-eremuko inauteriak lurraldeko kultura-ondarerik berezienaren parte dira. Herri bakoitzak bere pertsonaiak, sinboloak eta ospakizunak mantentzen ditu, horietako asko neguko erritu zaharrekin eta emankortasunarekin lotutakoak.

Ituren eta Zubieta

Malerreka bailaran, joaldunak Nafarroako inauteri ezagunenetako baten protagonistak dira: Ituren eta Zubietako inauteriak. Urtarrileko azken igandearen ondorengo astelehen eta asteartean, bi herrien arteko bidea egiten dute, bizkarrari lotutako zintzarri handiak joaraziz. Ardi-larruz, kono-txanoz eta zurda luzez jantzita, taldean doaz erritmo egokiari jarraituz. Zintzarrien burrunba eta mugimendu kolektiboa dira Nafarroako neguko irudirik ezagunenetako bat.

Altsasu

Altsasuko inauteri landatarrak Sakanako kaleak eraldatzen ditu irudi kezkagarriekin eta intentsitate bisual handiko eszenekin. Momotxorroak larruz, adarrez eta odolez zikindutako oihalez estalita daude, sorginak, Akerra edo Juantranpatiak bezalako pertsonaiekin batera. Ospakizunak sua, musika eta dantza nahasten ditu inauteri tradizionalaren dimentsio basati eta sinbolikoena bizirik mantentzen duen antzezpen batean.

Lantz

Lantzeko inauteriak Miel Otxinen inguruan egiten dira, lastozko erraldoi bat, bidelapur mitiko bat irudikatzen duena. Ziripot, Zaldiko edo ferratzaileak bezalako pertsonaien bitartez garatzen da istorioa hainbat egunetan zehar. Hauek herriko kaleetan zehar ibiltzen dira jazarpen eta festa eszenen artean. Ospakizuna amaitzeko, Miel Otxin erreko dute, Nafarroako inauterietako unerik ezagunenetako bat.