Altsasu

Hemen, zerra eta burdina haizearekin hizketan daudela dirudien lekuan, eguraldia hariztien eta ehun urtetik gorako harrien artean lerratzen da. Hiribildu hau zeharkatzean, trenen lekuko izan diren baserrien eta eguneroko bizitzaren indar lasaia hautematen da, basoek Burunda haranaren topografia zaintzen duten bitartean. Altsasun historia eta errutina elkartzen dira, mendiaren nortasuna eta toki hori zeharkatzen duten komunikazioen erritmo sotila agerian utziz.

Altsasu informazio orokorra

Herria itsasoaren mailatik 526 metrora dago, Sakanako mendebaldeko muturrean, eta Nafarroa, Gipuzkoa eta Arabaren arteko gune estrategikoa da. Arakil eta Altzania ibaiek harana zeharkatzen dute, Urbasa hegoaldeko eta Altzania iparraldeko basoek inguratuta. Klima subatlantikoak, euri ugarirekin, lurraldearen hiru laurden pagoz eta haritzez estalita dituen paisaia mantentzen du.

Altsasuk erresistentziaren eta eraldaketaren historia gordetzen du. Tradizioak Altsasu Nafarroako monarkiaren sorleku bezala gogoratzen du, Garcia Jimenezen koroatzearekin San Pedro ermitan. Mendetako jaurerrien eta mugako gatazken ondoren, 1864an trenbidearen etorrerak eta industrializazioak gure aurpegia aldatu zuten, 1907an "Oso Villa Ospetsua" titulua emanez. Gaur egun, eremu euskaldunaren parte da, euskara eguneroko kulturaren hari bizi gisa zainduz.

Zer ikusi Altsasun?

Altsasu ez da lerro zuzenean egiten, geruzetan baizik, urrats bakoitzak denbora desberdina erakusten baitu.

• Jasokundeko Andre Mariaren parrokia: XVI. mendeko eraikina da, eta haren harria eta garaiera dira nagusi, haraneko fedearen zaindari.
• San Pedro ermita: Urdiaingo mugan, hariztien artean, kondairak lehen errege nafarraren koroatzea kokatzen duen lekua markatzen du.
• Otadiako Kristoren ermita: Hilerriaren ondoan dagoen eraikin karratua, non harlanduzko lan bakoitzean estilo-trantsizioa irakur daitekeen.
• Erkudengo San Joan Bataiatzailearen eta Andre Mariaren ermitak: Altzania eta Donostiarako ibilbidearen gaineko panoramikak eskaintzen dituzten antzinako despopulatuen aztarnak.
• Udal-etxea: Jose Lizardi, 1760. Hiru begiko arkupea eta armarri landua dituen fatxada da, garrantzi zibilaren sinboloa.
• Ondare megalitikoa: Altsasun Balankaleku eta Munaan bezalako trikuharriak aurki ditzakezu, antzinako giza aztarnen benetako zaindariak.
• Altsasuko intxaurrondoa: Eskultura bat Foruen Plazan, sustrai komunitarioen sinboloa.