Lakuntza

Ibarraren zati honetan, Arakil ibaiak ibarra zeharkatzen du, Aralar eta San Donato mendiek zeruertz sendo eta isila marrazten duten bitartean. Lakuntza lautadaren gainean zabaltzen da, harrizko kaleen eta historiak oraindik arnasa hartzen duen espazio irekien artean. Bere jatorriaren aztarna, bastida gisa, hiri-trazaduraren ordenan antzematen da, eta eguneroko bizitza, berriz, lasaitasunez lerratzen da ehun urtetik gorako hormen artean. Antzinako ibilbideek, tradizio biziek eta plazako lasaitasunak naturaltasunez sentitzen den nortasuna eraikitzen duten lekua da.

Lakuntza informazio orokorra

Lakuntza Nafarroako ipar-mendebaldean dago, Sakanako eskualdean. Udalerria lursail lau batean dago, Arakil ibaiaren ondoan, Aralar mendilerroaren eta San Donato eta Urrizmendi mendien artean, eta Arruazu eta Arbizu herriekin egiten du muga.
Gaur egungo gunearen jatorria 1356koa da, bastida ereduari jarraituz birpopulatu zutenean, kale paraleloekin eta hiri-egitura planifikatuarekin. Historian zehar izaera estrategikoa eta defentsiboa izan du, eta, horrez gain, “oso noblea eta oso leiala” titulua eta villazgo pribilegioa jaso ditu. Eremu euskaldunaren parte da, eta bertako biztanleen eguneroko bizitzan euskarak presente jarraitzen du.

Zer ikusi Lakuntzan?

Lakuntzak bere iragana eta ingurua ezagutzeko hainbat leku eskaintzen ditu.

• Herriko Plaza eta Pikota: Herriko erdigunea, udaletxea dagoen lekua. XVI. mendeko pikota nabarmentzen da, Nafarroan kontserbatu den bakanetakoa, lehoien irudiekin apaindua eta gurutze batez errematatua.
• San Salbador parrokia: Jatorri gotikoko eliza (XV-XVI. mendeak), goialdean kokatua. Barruan, 1840ko organo bat dago, Nafarroako merezimendu-organoen katalogoan sartua.
• Arkitektura zibila: Hirigunean harlanduzko jauretxeak daude, hala nola Sarrajero Etxea (XVIII. mendea), fatxada ordenatuarekin eta eguzki-erlojuarekin.
• Ermitak: Aipatzekoak dira San Antonio Abadekoa, asentamendu zaharraren inguruan, eta Donostiakoa, Aldabako despopulatuari lotua.
• Santa Ritako iturria: 1884ko eraikuntza, hiri-ingurunean kokatua, uraren erabilera tradizionalari lotua.