Esnoz

Mendi mendiaren presentzia barearen eta Liran haitzaren profil ebakiaren azpian, paisaia lasaitasun batean irekitzen da, zintzilik dirudiena. Harria eta isiltasuna elkarrekin bizi dira antzinako oreka batean, non denbora pausatzen den. Esnozen (edo Esnotzen), bizitza bere etxeen antolaera bilduan, elizaren inguruan, eta baseliza zaharren arrasto ia ikusezinetan antzematen da, basoak hartu baititu. Historia inposatu beharrean, iraun egiten duen lekua da. Pagadi eta hariztien artean, jauregi zaharren oroimena eta mendiaren errutina jarraitutasun lasai batean integratzen dira, materiaz, isiltasunez eta iraunkortasunez egina.

Informazio orokorra ematea

Esnoz Erroibarko kontzeju bat da, 850 metroko altueran dagoen lautada batean kokatua. Bere historia Erdi Arokoa da, XIII. mendean jada errege hiribildu bezala agertzen denean, koroari bularrekin lagunduz. Lekuaren antolaketa tradizionala etxeen arteko txanda-sistema batean oinarritzen zen, eta sakonki errotutako egitura komunitarioa islatzen zuen. 2025eko erregistroen arabera, Esnozek 32 biztanle inguru ditu, eta mendi gune txiki izaera mantentzen du. Hemengo bizitza zalapartarik gabe igarotzen da, paisaia eta bizitzeko modua definitzen dituen baso-ingurunearekin orekan.

Zer ikusi Esnozen?

Herriak bere arkitektura eta inguruaren irakurketa patxadatsua eskaintzen du.

• Tourseko San Martin eliza: XVII. mende hasierako harrizko eraikuntza (gotiko berantiarra). Barruan, erretaula neoklasikoak San Martinen tailu barroko bat gordetzen du, bere kapa txiroarekin zatituz, mendeetatik bizirik atera den arte herrikoiaren arrastoa.
• Arkitektura: Herria bi altuerako etxe handiek osatzen dute, bi isurkiko teilatuak dituztenak, horietako asko XIX. mendeko inskripzioekin eta arku beheratuko edo erdi-puntuko portadekin, harlanduzko dobelekin.
• Ermita erdi landua: Herriko etxeen artean ermita zahar bat dago. San Paul baseliza da, lekuko aparta, herrigune horren historia luzea erregistratzen duena eta udalerrian jada desagertuta dauden beste hiru ermitetatik bizirik dirauena.
• Ingurune naturala: Erliebea Landabarri eta Larrabia mendiek markatzen dute, non pago eta haritz basoek kontzejua inguratzen duen baso atmosfera definitzen duten.