Arizkun

Hemen, istorioa oinetxeen sendotasunean eta Bozate auzoan oraindik bizi den isiltasunean kontatzen da. Arizkun harlanduzko arkitektura eta antzinako leinuen ondarea, mendeetan zehar harrian eta egurrean euren arrastoa utzi zutenena, elkarrekin bizi diren lurraldea da. Arizkunen komentu barrokoen dotorezia, antzinako leinuen kondairak eta egur landuaren indarra elkarrekin bizi dira.

Arizkunen komentu barrokoen dotorezia, antzinako leinuen kondairak eta egur landuaren indarra elkarrekin bizi dira. Bertan iragana Ursua jauregiko harri bakoitzean sentitzen da, eta arte garaikideak mitologiari omenaldia eskaintzen dio Santxotena museoan.

Arizkungo informazio orokorra

Denborak iraganeko zauriak artez eta tradizioz aberatsa den orainaldian txertatzen asmatu duela erakusten du Arizkunek.

Arizkunen nortasuna Bozate auzoari lotuta dago ezinbestean. XIV. mendetik aurrera, txoko hau Agoteen babeslekua izan zen. Historikoki baztertutako komunitatea izan zen, baina arotz eta musikari gisa zuen talentu handiagatik aintzatetsia. Eskubide-berdintasuna 1817ra arte iritsi ez bazitzaien ere, gaur egun haien ondarea haien kulturaren funtsezko zati bat da. Arizkun denborak iraganeko zauriak artean eta tradizioan aberatsa den orainaldian nola integratzen jakin duen erakusten duen adibide bat da.

Zer ikusi Arizkunen?

Arizkun inor axolagabe uzten ez duen ondare zibil, erlijioso eta etnografikoaren hedapena da.

• Ursua jauregia (Bozate auzoa): Erdi Aroko dorre honen hormetan antzinako leinu baten eta denborak ezabatu ez duen itzal baten memoria bizi da. Hemen, damaren elezaharrak patioko isiltasunean dirau, harrien artean oraindik sumatzen den misterioa atzean utziz.
• Santxotena Parke-Museoa: Bozaten, Xabier Santxotena artistak aire zabaleko espazio magiko bat sortu du. Zurezko eskulturen bidez, euskal mitologiak bizia hartzen du: lamiak, mikeldiak eta pertsonaia totemikoak bizi dira oinezkoen zirkuitu honetan.
• Aingeruen Ama Birjinaren komentua: XVIII. mendeko eraikin bikain hau Juan Bautista de Iturralderen oparia da, Arizkungoa eta Madrilgo Errege Ogasuneko superintendentea. Bere fatxada barrokoa, neurri handiko armarria duena, gurasoen oinetxearen ondoan nabarmentzen da.
• Gamioxarreako dolarea: Berriki berreskuratutako XVIII. mendeko altxor etnografikoa. Dolare barroko honek udazkenero hartzen du bizia Jo ala Jo elkarteak antolatutako Kirikoketa jaian. Antzinako eran sagardoa nola egiten den ikustea, dolarea kolpekatzen duten egurrezko mazoen erritmoan, Nafarroa zaharraren zentzumenekin konektatzea da.