Gazteluak eta gotorlekuak

Horizontea zaintzen duten lurraldeak

Dorre bakoitzak, harresi-oihal bakoitzak, Nafarroako lurraldean zulatutako hobi bakoitzak antzinako behar bati erantzuten dio: behatu, babestu, eutsi. Hemen, denbora ez da gelditzen, baina ez du ezabatzen. Harlandu artean lerratzen da, horizonteko lerro horiek defendatu zituztenen aztarna bere horretan utziz.

Sendotasunetik ulertzen den paisaia da hau. Gotorlekuak ez dira sartzen: lurretik agertzen dira, geografiaren beraren luzapen gisa. Horietan oraindik ere zaintzaren logika, distantziaren kalkulua eta ingurunearen irakurketa etengabea hautematen dira. Ez dute iraganaz abstraktuan hitz egiten, oraindik sumatzen uzten den funtzio zehatz batez baizik.

Zergatik bisitatu Nafarroako gaztelu eta gotorlekuak?

Eraikuntza horiek arakatzeak lurralde bat defentsaren inguruan nola antolatu zen ulertzea ahalbidetzen du. Nafarroako gotorlekuak ez dira pieza isolatuak, paisaiaren eta mugen kontrola artikulatzen zuen sare baten parte baizik. Gainera, historiaren irakurketa materiala eskaintzen dute: adreiluaren erabilera gune baxuagoetan, harria eremu menditsuetan, erliebearen araberako egokitzapenak. Egitura bakoitzak testuinguru jakin bati erantzuten dio, eta antzinako erresumaren bilakaera politiko eta militarra ulertzen laguntzen du. Espazio horiek bisitatzea erresistentzian, estrategian eta iraunkortasunean oinarritutako lurraldea bizitzeko modu batera iristea da.