Odieta

Pagoz eta haritzez estalitako hegalen artean, Ultzama ibaiak Odieta zeharkatzen du, paisaia osoa definitzen duen diskrezioz. Haran honek, ibilbide ibiltarienetatik aparte, giro lasaia gordetzen du, non herriak harriaren eta isiltasunaren inguruan biltzen diren, ingurunearekin etengabeko harremana mantenduz. Odietan, antzinako dorreek, nukleoen arteko bideek eta basoaren etengabeko presentziak nortasun sendoko lurraldea osatzen dute. Odietak, apurka-apurka, bere etxeen xehetasunetan, erliebearen forman eta lurrari lotutako bizitza baten jarraipenean aurkitzen du bere burua.

Informazio orokorra gorrotatzea

Odieta Ultzama ibaiak modelatutako trantsizio-espazio batean dago. Harana ibai-ardatz horren inguruan antolatzen da. Ardatz horrek lurraldea egituratzen du eta erliebea hainbat eremutan banatzen du. Klima subatlantikoak eremu garaienetan pagadiak eta kota baxuagoetan hariztiak egotea errazten du. Bere tontorren artean, Aldaun mendia nabarmentzen da, 914 metroko altitudearekin.
Historikoki, Odieta Sancho de Elsoren irudiarekin lotuta dago, XVI. mendean Nafarroan euskaraz idatzi zuen lehen egileetako bat izan zena. Gaur egun, Odietak abeltzaintzan eta basoen kudeaketan oinarritutako ekonomia mantentzen du.

Zer ikusi Odietan?

Odietan landa-arkitekturaren eta erlijio-ondarearen hainbat adibide ikus daitezke.

• San Urbano ermita (Gaskue): XVIII. mendeko eraikin barrokoa da, haraneko herri-tradizioari lotua.
• Parrokia-elizak: Garai historiko ezberdinak islatzen dituzten eraikinak, hala nola San Esteban Gaskuen, Santa Katalina Ziaurritzen eta San Juan Bataiatzailea Ostitzen.
• Arkitektura tradizionala: harlanduzko etxeak eta Zalbatorena (Anotzibar) edo Casa Jauregia (Ziaurritz) bezalako multzoak, Nafarroako landa-ereduaren adierazgarri.
• Tokiko bidezidorren sarea: Herriak lotzen dituzten bideak, bailara oinez zeharkatzeko aukera ematen dutenak, interes geologikoko guneak barne.
• Erripako dorrea: Cabo de Armería jauregi zaharra, ibarrean kontserbatzen den bakarra.