Urdíroz / Urdirotz

Hemen, paisaia anfiteatro natural moduko batean biltzen da, non marmolezko hormek eta erlaitz harritsuek Urrobi ibaiaren ibilbidea ikusten dutela ematen duen. Urdiroz mendiko harpe horretan dago. Harlanduzko etxeak daude, lursailera egokituta, eta antzinako bide bat, Nagoreko haitzarterantz sigi-saga doana, pinuen eta harkaitz argiaren artean. Urdirozko atmosferak jarraitutasun lasai bati erantzuten dio, non denak bere lekua aurkitzen duen denboraren poderioz. Gailurretako erliebeak eta isiltasunak eszena bat osatzen dute, non antzinako domeinu jauntxoen oroimena eta diskrezioz irauten ikasi duen nukleo baten eguneroko bizitza elkartzen diren. Urdiroz paisaiaren parte da, Pirinioetako geografiaren beste aztarna bat bezala.

Urdiroz informazio orokorra

Artzibar barruan dagoen Urdiroz herriak antzinako jaurerri baten arrastoari eusten dio; izan ere, 1665ean, Urrobi despopulatuaren terminoa eskuratu zuen. 1980an erroldatutako biztanlerik gabe geratu ondoren, Urdirozek bizitza berreskuratu du denboraren poderioz, gaur egun 6 pertsona inguruko komunitate txiki bat osatuz. Iraunkortasun hori duela gutxiko beste mugarri batzuei gehitu behar zaie; esaterako, 2012an asfaltatutako errepidea iritsi zen, herria eta haranaren gainerakoa behin betiko lotu zituena. Urdirozen nortasuna bere mendien kudeaketa tradizionalean eta tokiko gobernua bertako bizilagunen artean txandaka aritzen zen erakunde batean aitortzen da.

Zer ikusi Urdirozen?

Urdiroz herriak eta bere inguruak urratsez urrats ulertzen den multzo bat osatzen dute.

• San Martin elizaren hondakinak: 1917an sute suntsitzaile bat jasan zuen Erdi Aroko eraikina. Oinplano angeluzuzeneko egitura hilerriko lasaitasunean dago, eta patroiaren irudia, berriz, Auritz-Burgueteko elizan.
• Eskeleto zubia: Urdirozko udalerrian dago, Urrobi herri zaharretik gertu, eta harlanduzko egitura horrek harana egituratzen zuten antzinako komunikazioen igarobidea erregistratzen du.
• Arkitektura zibila identitatearekin: Etxeen fatxadek Goitikoetxea (Casa de Arriba) eta Beitikoetxea (Casa de Abajo) bezalako izen tradizionalak gordetzen dituzte, etxeak Pirinioetako kulturaren oinarrizko unitate gisa duen garrantzia adieraziz.
• Anfiteatro naturalaren erliebea: Herriaren inguruak balio paisajistiko handiko mendien zirkua osatzen du, lurraldearen indar geologikoa erregistratzen duten marmolezko erlaitzekin.